BẢN TIN AN TOÀN Y TẾ SỐ 2 - Khoa cấp cứu và phẫu thuật BV Phụ Sản Nhi Bình Dương

D2.3 mức 5.17

Xác định sai người bệnh là một trong những nguyên nhân dẫn đến nhiều sai sót, rủi ro trong y khoa. Hậu quả có thể từ nhẹ đến nặng, nhẹ như tính tiền sai, phát nhầm đồ ăn, nhưng cũng có thể rất nặng nề như tiêm nhầm thuốc, truyền nhầm nhóm máu, phẫu thuật sai, … Chính vì vậy, xác định đúng người bệnh là một trong những vấn đề thiết yêu, quan trọng trong đảm bảo an toàn người bệnh.
Tại Việt Nam, vấn đề nhận diện sai người bệnh dẫn đến những sai sót là rất thường gặp, nhất là với tình hình người bệnh trùng tên, trùng ngày tháng năm sinh, đôi khi trùng địa chỉ nhà ... Dù chưa có con số thông kê cụ thể, nhưng gần như cơ sở cung cấp dịch vụ y tế nào cũng phải đối diện với nguy cơ nhầm lẫn người bệnh, mỗi ngày. Theo báo cáo Sự cố y khoa Quý I, Quý II năm 2021 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới ghi nhận 12 sự cố liên quan đến xác nhận người bệnh như: Nhập sai thông tin người bệnh, trả nhầm kết quả xét nghiệm, bàn giao nhầm bệnh nhân, …

Các giải pháp xác định đúng người bệnh:
- Khi xác định người bệnh, phải sử dụng ít nhất 3 trong 5 yếu tố nhận dạng người bệnh như : Họ tên đầy đủ, tuổi  (ngày tuổi/ tháng tuổi/ hay tuổi theo năm), giới tính, địa chỉ (tên tỉnh, nếu ở Tp.HCM thì dùng quận/ huyện) và số hồ sơ. Lưu ý: Không sử dụng số phòng, số giường để nhận diện người bệnh.
- Sử dụng kèm thêm các phương tiện dùng để nhận diện người bệnh: Vòng đeo tay, barcode, hình ảnh, …
- Mỗi bệnh nhân được cấp duy nhất 1 mã ID khi khám chữa bệnh tại Bệnh viện. Mã ID này sẽ được sử dụng liên tục cho bệnh nhân trong những lần sau đến khám chữa bệnh.
- Tiến hành xây dựng và chuẩn hóa quy trình nhận diện người bệnh trong bệnh viện. Tiến hành tập huấn cho toàn bộ bác sĩ/điều dưỡng trong viện nắm rõ và thực hiện đúng quy trình.
- Khi xác định người bệnh, phải sử dụng câu hỏi mở đối với người bệnh/ thân nhân bệnh nhân (trong trường hợp người bệnh không thể nói được, không tỉnh táo, em bé không thể cung cấp thông tin chính xác) để kiểm tra chính xác thông tin người bệnh.
- Xây dựng văn hoá an toàn người bệnh là hoạt động quan trọng sẽ làm thay đổi theo chiều hướng tích cực những suy nghĩ, thái độ và hành vi của nhân viên bệnh viện liên quan đến an toàn người bệnh. Lãnh đạo bệnh viện phải là người khởi xướng và cụ thể hoá việc xây dựng văn hoá an toàn người bệnh của bệnh viện bằng những hoạt động cụ thể và thiết thực, từ đó hạn chế được tình trạng xác định nhầm lẫn thông tin người bệnh.

Chúng ta bắt đầu từ dầu và khi nào
Việc xác định đúng thông tin của người bệnh phải được thực hiện tại tất cả các thời điểm tiếp xúc với người bệnh và người nhà người bệnh
Đối với Bệnh nhân ngoại trú
- Khi đăng kí khám bệnh;
- Trước thủ thuật;
- Trước xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh;
- Trước khi đưa kết quả chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm;
- Khi cấp phát thuốc;
- Khi thanh toán.
Đối với Bệnh nhân nội trú.
- Khi nhập viện;
- Trước khi điều trị;
- Trước phẫu thuật, thủ thuật;
- Trước xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh;
- Trước thực hiện thuốc, y lệnh;
- Khi chuyển khoa, chuyển tuyến;
- Khi thanh toán.
Nhận diện người bệnh chỉ mất một ít thời gian nhưng vô cũng quan trọng trong đảm bảo an toàn cho người bệnh. Chính vì vậy, hãy chắc chắn 100% rằng người trước mặt bạn là người mà bạn sẽ cũng cấp dịch vụ.
                                                                             BS Hoàng Khắc Sử